หน้าแรกemail form


บทความทางดนตรี


เป็นบทความทางดนตรีที่คัดเลือกมาจากจินตจุลสาร
การพัฒนาวิชาการด้านเปียโน โดย อาจารย์กัทลี มากธนะรุ่ง

ในปี 2546 นี้ ทางสถาบันได้เชิญอาจารย์เข้ามาดำรงตำแหน่งอาจารย์หัวหน้าภาควิชาเปียโน ประจำเดือนมกราคม - มิถุนายน ซึ่งอาจารย์ได้วางแผนในการพัฒนากิจกรรมต่าง ๆ ใน 6 เดือนที่อาจารย์รับผิดชอบ โดยจะแบ่งออกเป็นในส่วนของนักเรียน และส่วนของอาจารย์ ในส่วนกิจกรรมสำหรับอาจารย์นั้น จะแบ่งออกเป็นดังนี้
- การประเมินผลตนเองของ...อ่านต่อ

 
แรงบันดาลใจ โดย อาจารย์สดับพิณ รัตนเรือง
...เรื่องราวของแรงบันดาลใจในชีวิตผู้คนต่าง ๆ เป็นสิ่งน่าสนใจ และยังเป็นแรงบันดาลใจให้แก่ผู้ได้รับรู้ด้วย คราวนี้จึงใคร่ขอเสนอความสำเร็จของศิลปินไทยท่านหนึ่ง ซึ่งก้าวเดินตามแรงบันดาลใจที่เขาได้พบและสัมผัสในเยาว์วัย จนมีผลยิ่งใหญ่ต่อชีวิตในวันนี้ นี่คือเรื่องราวของคุณบัณฑิต อึ้งรังษี ผู้อำนวยเพลง (Conductor) ดาวรุ่งชาวไทย ที่ไปศึกษาเล่าเรียนและประกอบอาชีพอำนวยเพลงอยู่ในสหรัฐอเมริกา...อ่านต่อ
   
ดนตรีออกสำเนียงสเปน โดยอาจารย์สดับพิณ รัตนเรือง
อาจารย์สดับพิณ บินลัดฟ้าสู่ฮ่องกง เพื่อสัมภาษณ์ Jose Maria Gallardo del Rey นักกีตาร์ชาวสเปน และ Phillpe Entrement ผู้อำนวยเพลง ที่เพิ่งจบการแสดงไปเมื่อ วันที่ 23 ตุลาคม ณ ศูนย์วัฒนธรรม พูดคุยกับศิลปินระดับโลก ในเรื่องของ "ดนตรีออกสำเนียงสเปน"
...เมื่อราวสมัยปลายโรแมนติกของดนตรีฝรั่ง หรือราวปลายศตวรรษที่ 19 ฝรั่งหลายกลุ่มเริ่มเบื่อดนตรีคลาสสิกฝรั่ง สำเนียงกลาง อย่างที่กล่าวมา นักประพันธ์เพลงหลายคนหลายกลุ่ม จึงแหวกม่านประเพณีออกจากดนตรีสำเนียงกลางของยุโรป หันมาหาวัตถุดิบดนตรี (เช่น ทำนอง และจังหวะเพลงพื้นบ้าน) และกลิ่นอายดนตรี (เช่น เครื่องดนตรีพื้นบ้านแปลกๆ) ที่มีสีสันแปลก เฉพาะตัวของวัฒนธรรม และชาติบางชาติ เกิดเป็นกระแสดนตรีออกสำเนียงขึ้น และดนตรีออกสำเนียงที่เด่นที่สุดแนวหนึ่งก็คือ ดนตรีออกสำเนียงสเปน อะไรสเปนๆ กลายเป็นแฟชั่นที่ฮิตระบาดไปทั่วยุโรปในราว ปลายศตวรรษที่ 19 โดยเฉพาะที่กรุงปารีส ที่ดูจะเป็นผู้นำแฟชั่นในศิลปะทุกเรื่องมาแต่ไหนแต่ไร... อ่านต่อ
   
เรียนดนตรีให้เก่ง บทสัมภาษณ์ โดยสุกะนิศ บุญเกิด
ทุกท่านคงเคยสงสัย และอยากรู้ว่า จะทำอย่างไรถึงจะสามารถเรียนดนตรีให้เก่ง จินตจุลสารฉบับนี้ จึงได้สัมภาษณ์อาจารย์ที่เก่ง และมีความสามารถในรั้วจินตการดนตรีของเรา เพื่อให้ท่านได้ทราบถึงเกร็ดเล็กน้อยๆ ของอาจารย์ที่ประสบความสำเร็จ เป็นนักดนตรีที่เก่งอย่างทุกวันนี้ ...อ่านต่อ
   
ความเงียบของเสียง โดยอาจารย์สดับพิณ รัตนเรือง
สรรพสิ่งมีสองด้านเสมอ การยอมรับในสองด้านของสรรพสิ่ง ก่อให้เกิดความเข้าใจอันสมบูรณ์ "แสง" เกื้อหนุนให้เกิด "เงา" ส่วนเงาก็ยืนยันความมีอยู่ของแสง "รูปทรง" ดำรงอยู่ได้ใน "ความสว่าง" เพราะพื้นที่ว่างช่วยขับให้รูปทรงปรากฏโดดเด่น ฉันใดก็ฉันนั้น เราได้ยิน "เสียง" ก็เพราะมี "ความเงียบ" เป็นฉาก ทั้งเสียงและความเงียบจึงเป็นสองด้านของการรับรู้ และความเข้าใจทางโสตประสาท และความเข้าใจใน "ดนตรี" อย่างสมบูรณ์ ...อ่านต่อ
   
นานาทัศนะกับประโยชน์ของดนตร โดย สุภาพร เพ็งจันทรา
ทัศนะเกี่ยวกับดนตรีและพัฒนาการของเด็ก โดยคุณทรงวิทย์ - คุณกัลยา จิรโศภิน และ คุณกฤษติกา คงสมพงษ์... อ่านต่อ
   
คอนแชร์โต-ดนตรีประชัน โดย สดับพิณ รัตนเรือง
...Concerto เป็นภาษาอิตาเลียน หมายถึง... คอนแชร์โตแต่ละบทประกอบด้วยกระบวนเพลง (Movement) ย่อยอีก 3 กระบวนด้วยกัน ...
...เชลโลเป็นซอที่ได้รับการพัฒนามาจนสมบูรณ์ทั้งในแง่ของน้ำเสียงและกลไกตั้งแต่สมัยบาโรก และเป็นที่นิยมตลอดมานับเป็นร้อยๆปี เพราะ...ในการบรรเลง ผู้บรรเลงจะนั่งบนเก้าอี้ ตั้งซอกับพื้น มือซ้ายโอบกอดลำคอของซอเพื่อเปลี่ยนตำแหน่งจองนิ้ว ขึ้นลงให้ได้เสียงสูงต่ำตามต้องการ ส่วนมือขวาก็ถือคันชัก เพื่อสีคันชักไปบนสายเสียง ท่าทางในการบรรเลงซอชนิดนี้ จะดูราวกับผู้บรรเลงโอบกอดเครื่องดนตรีของเขาราวกับคนรัก แล้วทั้งคู่คือเชลโลและคนสี ก็จะร่วมมือกันสร้างสรรค์เสียงสวรรค์ สู่ผู้ฟังอย่างสอดประสานกลมกลืน ราวกับเป็นจิตวิญญาณดวงเดียวกัน... อ่านต่อ
   
ครอบครัวดนตรี "เรียนรู้จากตัวโน้ต" โดย สุภาพร เพ็งจันทรา
... ขอแนะนำให้ท่านได้รู้จักกับคุณยุวดี ต้นสกุลรุ่งเรือง ผู้เขียนบทความซึ่งเป็นบุคคลที่รู้จักกันดีในแวดวงคนอ่านหนังสือ เธอมีบทความลงในนิตยสารแพรวอยู่เนืองๆ และยังเป็นคุณแม่ของน้องๆทั้ง 3 คนที่เรียนดนตรีมาเป็นเวลากว่า 10 ปี ในโรงเรียนฯ ของเรา...
..." ดิฉันดีใจมากเมื่อลูกสาวคนโตสอบเข้ามหาวิทยาลัยได้ในเวลาต่อมา ลูกบอกว่าสาเหตุหนึ่งที่สอบได้ก็เพราะการเรียนดนตรี ซึ่งนอกจากจะฝึกฝนให้อดทนแล้ว ยังช่วยให้กล้าสู้งานหนัก และสนุกกับการแก้ปัญหาท้าทายทั้งหลาย"... อ่านต่อ
   
การสอนดนตรีในศตวรรษที่ 21 เปลี่ยนแปลงไปแค่ไหน โดย บุปผวรรณ ธีระวรรณวิไล
... การเปลี่ยนแปลงในโลกดนตรีของเรา เปลี่ยนแปลงไปอย่างมากมายและรวดเร็ว สะท้อนทำให้เราต้องคิดต่อไปว่า แล้วระบบการสอนการถ่ายทอดข้อมูล บทบาทของครูผู้สอนควรเปลี่ยนแปลงหรือไม่ และในระดับใด การถ่ายทอดของเราจะทันสมัยกับเหตุการณ์หรือไม่ ดังนั้น ครูในยุคปัจจุบัน นอกจากจะเป็นผู้ให้ข้อมูล ให้ความรู้แล้ว ยังต้องเตรียม และฝึกฝนให้ลูกศิษย์รู้จักคิดเป็น เลือกใช้ความรู้เป็น...อ่านต่อ
   
อยากให้เด็กฉลาดในวันนี้ มาเริ่มเรียนดนตรีกันเถอะ "อาจารย์สดับพิณ รัตนเรือง"
...นักวิจัยแห่งมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย และอริโซน่า ได้นำเด็กก่อนวัยเรียน 4 กลุ่มมาทดลองเพื่อหาความแตกต่างกระหว่างการเรียนดนตรี และการฝึกคอมพิวเตอร์ โดยให้เด็กกลุ่มที่ 1 เรียนเปียโนวันละ 12-15 นาที เด็กกลุ่มที่ 2 ให้เรียนร้องเพลงสัปดาห์ละ 5 วัน วันละครึ่งชั่วโมง กลุ่มที่ 3 ให้เรียนคอมพิวเตอร์ และกลุ่มที่ 4 ไม่ได้ให้เรียนอะไรเป็นพิเศษ หลังจาก 6 เดือนผ่านไป นักวิจัยพบว่า... อ่านต่อ
   
เด็กเก่งอีกคนหนึ่งของโรงเรียนเรา "น้องพาย" ""น้ำผึ้ง"
น้อง "นวรัตน์ เกรียวสกุล" หรือ "น้องพาย" ซึ่งเธอผู้นี้ได้เข้าแข่งขัน ณัฐ สตูดิโอ ครั้งที่ 6 ที่ผ่านมา และได้รับรางวัลชมเชย Sonata รุ่น 13-16 ปี เรามาเริ่มคำถามแรกกันเลยดีกว่าค่ะ" อ่านต่อ
   
ทำไม Hal Leonard Student Piano Library จึงเป็นทางเลือกที่น่าสนใจ สำหรับยุคสหัสวรรษใหม "ดร.จินดารัตน์ เจริญวงษ์"
.....เมื่อครูเปียโน, อาจารย์มหาวิทยาลัย, บรรณาธิการดนตรี, และนักประพันธ์รวมตัวกันเพื่อสร้างสรรค์วิถีทางสำหรับการเรียนการสอนเปียโนที่ดึงดูดใจ และมีเสน่ห์สำหรับนักเรียนสมัยใหม่ Hal Leonard Student Piano Library จึงถือกำเนิดขึ้นในปลายทศวรรษสุดท้ายของศตวรรษที่ 20 อ่านต่อ
   
"น้องแป้ง"นักเรียนตัวอย่าง "อาจารย์ ซาบรีน่า อเล็กซานเดอร"
...ในฐานะครูเปียโน ดิฉันเชื่อว่า ไม่มีอะไรจะทำให้คนเป็นครูใจอ่อน และทุ่มเททุกอย่างได้เท่ากับการมีนักเรียนที่น่ารัก ขยันขันแข็ง มุมานะ และไม่ย่อท้อต่ออุปสรรคใดๆ นักเรียนที่ว่ามีพรสวรรค์ก็ยังไม่สามารถชนะใจครูได้เท่า น้องแป้งจำเป็นต้องใช้เวลาเรียนมากกว่านักเรียนธรรมดา เพราะน้องแป้งมองไม่เห็น อ่านต่อ
   
"ข้อคิดในการซื้อเปียโนมือสอง" อาจารย์สธน ธรรมวานิช
เปียโนมือสอง (Used Piano) คือเปียโนที่ผ่านการใช้งานมาแล้ว โดยทั่วไปจะเข้าใจว่าเป็นเปียโนที่นำเข้ามาจากต่างประเทศแต่ก็มีบ้างที่เป็นเปียโนที่มีอยู่ในประเทศไทยซึ่งลูกค้านำไปแลก (Trade in) กับเปียโนใหม่และร้านค้านำไปขายโดยโฆษณาว่าเป็นเปียโนที่นำเข้ามาจากต่างประเทศ อ่านต่อ
   
สีสันดนตรีปี 2000 อ.กฤช มะลิวงศ์
...มนุษย์แต่ละยุคแต่ละสมัยมีความคิดแตกต่างกันออกไป สังคม สิ่งแวดล้อม และสถานการณ์ เป็นเหตุก่อให้เกิดดนตรีแนวใหม่ๆอยู่เสมอ... ดนตรีในยุค 2000 กลายเป็นแฟชั่นวัยรุ่นไปเสียแล้ว ศิลปินเกิดใหม่มากมาย เทคโนโลยีสมัยใหม่เข้าไปมีบทบาทจนธุรกิจยอมรับเปิดทางให้ดนตรีประเภทนี้เข้าไปกำหนดทิศทางของศิลปินเพื่อสร้างกระแสความนิยมจนบางครั้งศิลปินไม่ได้เป็นตัวของตัวเอง อ่านต่อ
   
ผู้เรียนควรทำอย่างไรการเรียนร้องเพลงจึงจะพบกับความก้าวหน้า อ.จิรพรรณ รัตนมาลัย
...นักเรียนโดยส่วนมากได้ใช้เวลาว่างจากการเรียนที่โรงเรียน มหาวิทยาลัย หรือหลังจากเวลาเลิกงานแล้วมากเรียนร้องเพลงด้วยเหตุผลที่ว่าอยากขึ้นเวทีประกวดการร้องเพลง อยากร้องเพลงให้ไพเราะ หรือต้องขึ้นเวทีเพื่อร้องเพลงให้กับหัวหน้า เพื่อนร่วมงาน และลูกน้องในที่ทำงานฟัง ไม่ว่าจะด้วยเหตุผลต่างกันมากเท่าไร จุดหมายที่ทุกคนต้องการก็เหมือนกันคือ ต้องการร้องเพลงให้ไพเราะ หรืออยากให้ผู้ฟังมีความสุขที่จะฟังหรือชื่นชอบในเสียงเพลงของตนเอง อ่านต่อ
   
ฟังอะไร ฟังอย่างไร อ.สดับพิณ รัตนเรือง
...ดนตรีเป็นศิลปะที่อาศัยเสียงเป็นสื่อ โสตประสาทและการรับฟังจึงเป็นส่วนสำคัญยิ่งในการสื่อสารทางดนตรี ใครจะได้อะไรจากการสื่อสารนี้ ก็ขึ้นอยู่กับความต้องการและระดับความเข้มข้นในการรับฟังของแต่ละคน...อ่านต่อ
   
การเริ่มต้นเรียนร้องเพลงที่ดี ควรทำอย่างไร อ.จิรพรรณ รัตนมาลัย
...ปัจจุบันทั้งเด็กและผู้ใหญ่มาสมัครเรียนร้องเพลงเป็นงานอดิเรกจำนวนมากเนื่องจากต้องการจะมีความสุขกับการร้องเพลง เมื่อมาเรียนในระยะแรกก็ต้องแปลกใจว่า การเรียนร้องเพลงจำเป็นที่จะต้องมีการศึกษาหาความรู้ด้วยหรือ ดูๆแล้วน่าจะเป็นเรื่องที่ง่ายที่สุดในจำนวนเครื่องดนตรีทั้งหมด จริงๆแล้วการเรียนร้องเพลงก็ไม่ใช่เรื่องยาก เพียงแต่คุณต้องรักที่จะร้องเพลงก็เป็นก้าวเริ่มต้นที่ดีแล้ว อ่านต่อ
   
ก้าวใหม่ของจินตการดนตรี ปี 2000 อ.บุปผวรรณ ธีระวรรณวิไล
...สำหรับที่โรงเรียนจินตการดนตรี การจัดการศึกษาในลักษณะนอกระบบได้จัดทำขึ้นมากว่า 10 ปีแล้ว ทางโรงเรียนได้ร่วมมือกับสถาบัน Guildhall School of Music and Drama จัดทำการวัดผลการเทียบมาตรฐานทางดนตรีโดยที่ผู้เรียนสามารถวัดผลการเรียนของตนเองว่ามีระดับเทียบเท่ากับสากลหรือไม่ โดยสามารถสอบเทียบวัดผลได้ทุกๆปี อ่านต่อ
   
เด็กเล็ก กับดนตรี สนทนี ศุขประเสริฐ
...ทำไมเธอให้ลูกมาเรียนดนตรีตั้งแต่เล็ก จำเป็นด้วยหรือ? จริงๆแล้วเด็กควรเริ่มเรียนดนตรีเมื่ออายุเท่าไร? ควรใช้เพลงหรือดนตรีแบบใด แล้วคีย์บอร์ดล่ะ เริ่มเมื่ออายุเท่าไรดีที่สุด? ทำอย่างไรลูกจึงจะเป็นนักดนตรีที่ดีได้? พ่อกับแม่ที่ไม่ได้เล่นดนตรีจะปลูกฝังทางดนตรีให้ลูกได้ไหม? เหล่านี้เป็นคำถามที่ติดอยู่ในใจคุณพ่อคุณแม่ที่ไม่ได้อยู่ในวงการดนตรี และเป็นคำถามที่ต้องการคำตอบที่ชัดเจน อ่านต่อ
   
ดนตรีคือภาษา ความรู้สึกของชีวิต อาจารย์ซาบรีน่า อเล็กซานเดอร์
...จากประสบการณ์และการคลุกคลีกับดนตรีมานับ 30ปี ทำให้ดิฉันมีความมั่นใจว่า การที่จะเป็นคนดนตรี ไม่ว่าจะเป็นผู้เล่นหรือผู้ฟังที่ดีนั้นประกอบไปด้วยคุณสมบัติหลายประการ อ่านต่อ
   
ความเป็นดนตรีของ "อาจารย์สดับพิณ รัตนเรือง" อัจ แมนชาติ
...หากใครเปิดรับดนตรีเข้ามาอย่างจริงใจและเลยเข้าไปถึงแก่นได้ ทุกอย่างก็จะค่อยๆลื่นไหลเข้ามาหาคนๆนั้นอย่างเป็นธรรมชาติที่สุด สิ่งที่ตอบกลับมาอย่างตรงๆคือความรู้สึกที่ดีมากๆที่ใครก็มิอาจให้ใครได้นอกจากตัวตนของคนนั้นเอง อ่านต่อ
   
จินตการดนตรีร่วมกับ Guildhall จัดสอบและจัดแสดง อ.นพพร ไกรฤกษ์
...สถาบัน Guildhall เล็งเห็นความสำคัญถึงพัฒนาการด้านดนตรีในภาคพื้นเอเชียแปซืฟิค โดยเฉพาะที่ประเทศไทย ซึ่งเป็นศูนย์กลางการสอบดนตรีที่สำคัญแห่งหนึ่ง อ่านต่อ
   
มาสร้างบรรยากาศในบ้านให้มีเสียงดนตรี อ.กฤช มะลิวงศ์
 

...ปัจจุบันมีผู้คิดค้นความบันเทิงในรูปแบบใหม่ๆมาให้ฟังกันมากมาย แต่มีสิ่งหนึ่งเราสามารถสร้างความบันเทิงให้กับตัวเราได้ อีกทั้งยังสนุกเพลิดเพลิน นั่นคือการบรรเลงเพลงที่ชอบด้วยตัวของเราเอง ความสุขเช่นนี้ ไม่ใช่เฉพาะตัวเราเท่านั้นจะได้รับ แต่จะคนที่อยู่ใกล้ๆก็จะมีความสุขตามไปด้วย อ่านต่อ

   
โลกแห่งเสียงเพลง ของ มร.เอริตส์ ฮอลลิส อ.นพพร ไกรฤกษ์
...เสียงเพลงมีส่วนหล่อหลอมจิตใจมนุษย์ให้มีความอ่อนโยนและทำให้โลกมีรอยยิ้มมากยิ่งขึ้น เสียงเพลงเป็นอำนาจชนิดหนึ่ง ซึ่งไม่ว่าใครเมื่อได้ยินแล้วก็จะเกิดความเคลิบเคลิ้มด้วยความสุข และเสียงเพลงนี้เองที่ทำให้ มร.เอริค ฮอลลิส ผู้อำนวยการแผนกวางรากฐานทางการศึกษา (Director of Initial Studies) จากสถาบัน Guildhall หลงรักและอยู่ในโลกแห่งเสียงเพลงตลอดมา อ่านต่อ
   
คิดอย่างไรในวงการดนตรีปี 2000

อ.ซาบรีนา อเล็กซานเดอร์
อ.สดับพิณ รัตนเรือง
พรมมาตร วงที
วรวิทย์ นิมมานศิริกุล

 
...ปี 2000 เป็นปีที่หลายคนคาดเดาว่าโลกจะมีการเปลี่ยนแปลงอย่างฉับพลันในหลายๆด้าน การต้อนรับศตวรรษใหม่จึงน่าสนใจและน่าติดตาม วงการดนตรีจะก้าวไปในทิศทางไหน เป็นคำถามที่เราเปิดไว้ ลองฟัง 4 ความคิด กับผู้รักดนตรี 4 ท่าน เขาและเธอคิดกันอย่างไร และคุณคิดอย่างไร อ่านต่อ
   
Alexander Sergei Ramirez นักกีตาร์หนุ่มไฟแรง อ.วรเทพ รัตนาอัมพวัลย์
... ในการเปิดการแสดงขึ้นเป็นครั้งแรกในประเทศไทย ซึ่งมีผู้ที่รักในเสียงกีตาร์คลาสสิคเข้าชมเป็นจำนวนมาก รามิเรซได้ให้สัมภาษณ์ว่า ผมรู้สึกว่า คนไทยให้ความสนใจกับกีตาร์คลาสสิคมาก และผู้คนมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับกีตาร์มากกว่าที่ผมคิดไว้มากทีเดียว อ่านต่อ
   
เปิดตัว Guildhall School of Music and Drama อ.นพพร ไกรฤกษ์
Guildhall School of Music and Drama ตั้งอยู่ในศูนย์กลางอารยะประเทศทางด้านศิลปะและการแสดงแห่งภาคพื้นยุโรป ณ ประเทศอังกฤษ ถือกำเนิดเมื่อปี พ.ศ. 2423 หรือ กว่า 100 ปีมาแล้ว โดยได้รับการสนับสนุนจากคณะกรรมการทางด้านดนตรีและการแสดงของ The Corporation of London ซึ่งเป็นหน่วยงานเฉพาะกิจ ที่มีความมั่นคงและมีชื่อเสียงที่สุดแห่งหนึ่งของโลกธุรกิจ ทำหน้าที่สนับสนุนทางด้านการเงินและเศรษฐกิจ รวมทั้งดำรงรักษาวัฒนธรรมตะวันตก อ่านต่อ
   
อ.ปิยะพันธ์ สนิทวงศ์ ศิลปินแห่งชาติกับชีวิตบนเส้นโน้ต อัจ แมนชาติ
...ชอบดนตรี อยากจะเล่นเปียโน ไม่คิดว่าจะเล่นให้มันดิบมันดีอะไรนักหนา เอาแค่เล่นได้เท่านั้น คุณพ่อก็ชอบ คุณแม่ก็เล่นได้ พี่สาวก็ชอบ บ้านเราก็มีความเป็นฝรั่งนิดหน่อย เย็นๆมา ครอบครัวก็รวมกันร้องเพลง ก็ทำให้เรารู้สึกชอบ ทำให้อยากเล่นดนตรี อ่านต่อ
   
จะเลือกเครื่องดนตรีอะไรให้ลูกรักเรียน อ.บุปผวรรณ ธีระวรรณวิไล

...คำถามจากพ่อแม่ที่เราพบบ่อยๆ คืออยากให้ลูกเรียนดนตรี แต่ลูกไม่ชอบ จะเลือกเครื่องดนตรีอะไรให้ลูก ลูกไม่มีหัวทางดนตรีจะเรียนได้ไหม ลูกซนมาก เรียนแล้วจะเรียบร้อยขึ้นหรือไม่ ความจริงแล้วดนตรีเป็นสิ่งที่ทุกคนเรียนรู้ได้ ไม่ว่าจะมีพรสวรรค์หรือไม่มี แม้กระทั่งคนพิการก็เรียนได้ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับสิ่งแวดล้อมและการเรียนการสอนที่ถูกต้องและเหมาะกับตัวผู้เรียน อ่านต่อ