บทความ 2
เด็กเล็กกับดนตรี

เรื่อง: สนทนี ศุขประเสริฐ
"ปัจจุบันมีพ่อ แม่ ที่รักดนตรี
แต่เล่นดนตรีไม่เป็นจำนวนไม่น้อย
ส่งลูกเข้าไปเรียนดนตรี บางคน
อาจถือว่า ลูกเป็นโอกาสที่สองของตนเอง"

ทำไมเธอให้ลูกมาเรียนดนตรีตั้งแต่เล็ก จำเป็นด้วยหรือ? จริงๆแล้วเด็กควรเริ่มเรียนดนตรีเมื่ออายุเท่าไร? ควรใช้เพลงหรือดนตรีแบบใด แล้วคีย์บอร์ดล่ะ เริ่มเมื่ออายุเท่าไรดีที่สุด? ทำอย่างไรลูกจึงจะเป็นนักดนตรีที่ดีได้? พ่อกับแม่ที่ไม่ได้เล่นดนตรีจะปลูกฝังทางดนตรีให้ลูกได้ไหม? เหล่านี้เป็นคำถามที่ติดอยู่ในใจคุณพ่อคุณแม่ที่ไม่ได้อยู่ในวงการดนตรี และเป็นคำถามที่ต้องการคำตอบที่ชัดเจน

มีเด็กไม่มากที่มีพรสวรรค์เหลือล้น เล่นเปียโน เล่นไวโอลิน ตั้งแต่อายุเพียง 3-4 ขวบ เด็กอัจฉริยะทางดนตรีเหล่านี้ ส่วนใหญ่แล้วเป็นเด็กที่อยู่ในบ้านของพ่อแม่ที่เป็นนักดนตรี เป็นพวกที่ได้รับพลังขับดันมาตั้งแต่แรกเกิด พอไปรวมกับความเป็นอัจฉริยะของตัวเองเข้าแล้ว ก็เลยกลายเป็นเด็กอยู่ในข่ายยกเว้นยอมให้เล่นเมื่อไรก็ได้

แต่ลูกของเรามีพรสวรรค์หรือไม่ก็ยังไม่แน่ใจ เด็กอาจชอบร้องเพลง ชอบเคลื่อนไหว เต้นรำไปตามเพลง บ้านที่มีพ่อหรือแม่ชอบฟังเพลง เท่ากับได้ปลูกฝังให้ลูกฟังมาด้วยกันตั้งแต่เล็ก ถ้าเล่นดนตรีเป็นอาจจะสอนลูกไปเองก่อนได้ แต่สำหรับบ้านที่ไม่มีองค์ประกอบอย่างที่กล่าวมา จะทำอย่างไร และจะรู้ได้อย่างไรว่าควรปลูกฝังดนตรีให้กับลูก

ปัจจุบันมีพ่อ แม่ ที่รักดนตรีแต่เล่นดนตรีไม่เป็นจำนวนไม่น้อยส่งลูกเข้าไปเรียนดนตรี บางคนอาจถือว่า ลูกเป็นโอกาสที่สองของตนเอง เพราะไม่มีโอกาสเมื่อยังเด็ก บางคนอยากเห็นลูกเล่นดนตรีได้เท่านั้น ไม่ได้หวังอะไรมาก แต่ก็มีจำนวนพอสมควรที่ให้ลูกเรียนเพราะเห็นแววในตัวลูกจริงๆ เห็นว่าไปทางนี้ไม่ผิดหวังแน่นอน

ในประสบการณ์ส่วนตัวของครูเห็นว่าเด็กทุกคนควรได้รับการปลูกฝังในทางดนตรีมาตั้งแต่อยู่ในครรภ์แม่ ไม่ได้หมายความว่า จะต้องทำตามอย่างฝรั่ง ที่ให้ฟังเพลงคลาสสิกเพลงนั้นเพลงนี้ หรือเอาลำโพงไปจ่อที่ท้องให้ลูกฟัง แต่เห็นว่าการที่แม่จะรักเสียงเพลง ร้องเพลงดีๆ สนุกกับการฟังดนตรีที่ดี ให้การฟังเพลงอย่างมีความสุข เป็นส่วนหนึ่งในชีวิตของแม่ นี่เป็นปัจจัยสำคัญสำหรับลูก การที่ให้ลูกฟังโดยที่แม่ไม่ใส่ใจนั้นไม่ได้ช่วยอะไรมากนัก ความรักในดนตรีเป็นสิ่งที่ส่งต่อได้หากมีความตั้งใจจริง เมื่อลูกเกิดมาแล้ว พ่อแม่ให้ฟังเพลงดีๆอย่างต่อเนื่อง ก็เท่ากับกำลังให้ปุ๋ยแห่งความงามทางเสียงให้กับลูกแล้ว เคยได้ยินว่า คุณอินทุอร ศรีกรานนท์ ฟังเพลงมาตั้งแต่แบเบาะ แถมยังฟังเพลงซ้ำๆอีกด้วย เพลงไหนชอบก็จะฟังจนเทปยืดนั่นแหละ บัดนี้เธอเป็นนักเปียโนระดังโลกไปคนหนึ่งแล้ว หากจะให้ลูกของคุณเป็นนักดนตรีที่ดี ก็ต้องเริ่มจากการฟัง ฟังเพลงดีๆที่มีทำนองงดงาม หลีกเลี่ยงเพลงเชิงพาณิชย์ที่ไร้คุณค่า และไร้ศีลธรรมซึ่งมีดาษดื่นในสังคมของเราด้วย มิฉะนั้น สิ่งที่ลูกจะได้ก็เพียงขยะทางดนตรี

ฟังแล้วก็ต้องมีโอกาสร้อง มีโอกาสทำจังหวะเข้ากับดนตรี การร้องเพลงไม่ได้อยู่ที่ร้องเป็นคำที่มีความหมายดังเพลงที่นิยมกันในปัจจุบัน เมื่อลูกได้ฟังทำนองไพเราะ ทำนองที่ดี ให้เขาได้ฮำทำเสียง ลา ลา หรือเปล่งคำที่ไม่มีความหมายอะไรออกมาเป็นทำนองเพลงก็ได้ อย่าจำกัดการร้องเพลงอยู่ที่คำร้องที่มีความหมายเท่านั้น

แล้วลูกจะเล่นดนตรีเมื่อไรกันล่ะ? เครื่องเคาะทั้งหลายที่มีอยู่ข้างตัวไม่ว่าจะเป็นตะเกียบ กระป๋อง หม้อ ฯลฯ เหล่านี้ ล้วนแล้วนำมาเป็นเครื่องดนตรีประเภทเคาะจังหวะได้ทั้งสิ้น แต่เราคงไม่จบลงแค่นี้ เราอาจซื้อกรับ รำมะนา กิ๋ง กลองเล็ก มาให้ลูกเล่นจังหวะตามเพลงดีๆไปก็ได้ เริ่มจากเครื่องเคาะ ตีให้เข้าจังหวะเสียก่อน

แล้วเมื่อไรจะได้เล่นคีย์บอร์ด กีตาร์ กลอง ไวโอลิน ก็เมื่อร่างกายและหัวใจของลูกพร้อม... อย่าฝืนมือที่เล็กอวบอูมที่ยังงุ่มง่าม ไม่มีแรงของเด็กสามขวบให้ไปกดคีย์เปียโนเป็นเพลงในขณะที่ร่างกายยังต้องการเคลื่อนไหว ต้องการเต้นรำ หัวใจที่ต้องการความร่าเริงของบทเพลง อย่าฝืนให้เขานั่งอยู่หน้าคีย์บอร์ดในขณะที่เขาอยากตีกลองเข้าจังหวะ อย่าไปกดความคิดของเขาให้อยู่กับโน้ตห้าตัวของห้านิ้วในขณะที่เรายังสามารถสร้างความคิดสร้างสรรค์ทางทำนองและจังหวะให้เขา โดยไม่ต้องเล่นเครื่องดนตรีที่ซับซ้อน แล้วเมื่อถึงเวลา หกขวบ เจ็ดขวบ เป็นเวลากำลังดีๆของเด็กๆส่วนใหญ่ ที่จะเริ่มเอาจริงเอาจังกับการเล่นเครื่องดนตรีที่เขาเลือก....

อย่างสุดท้าย มีหลายคนเริ่มต้นแล้วแต่ไปไมถึงปลายทาง ก่อนจะเริ่มต้นกับดนตรี คุณพ่อ คุณแม่ ควรสำรวจตัวเองก่อนว่า จะสามารถเทียวรับเทียวส่งให้ลูกมาเรียนอย่างสม่ำเสมอเป็นเวลานานจนกว่าลูกจะมาเองได้หรือไม่ สิ่งที่อยากขอแนะคือ เมื่อคุณตัดสินใจแล้ว คุณต้องยอมรับให้ดนตรีเป็นส่วนหนึ่งที่สำคัญของชีวิตคุณและลูก แม้คุณอาจจะบอกว่าเป็นเพียงงานอดิเรกสนุกๆ แต่งานอดิเรกชิ้นนี้ ต้องการเวลาเรียน เวลาซ้อม และเวลาที่จะซึมซับนานพอควร แน่นอน พ่อแม่ ทุกคนอยากฟังเพลงที่ลูกเล่นนั้น ให้ออกมาถูกต้องและงดงามมิใช่หรือ